Ψυχολογία: Η επιστήμη της Συμπεριφοράς

Ψυχολογία: Η επιστήμη της Συμπεριφοράς

pexels-polina-tankilevitch-3873196
Γιάννης Μπαμπαλούκας

Γιάννης Μπαμπαλούκας

Μια ζωή με αξία και νόημα μέσα στο lockdown

Και να σου ένα δεύτερο lockdown. Πάλι κλεισμένοι μες στο σπίτι να βλέπουμε τη ζωή και την καθημερινότητά μας παγωμένη. Γυρίζουμε πάλι στα SMS που τόσο αγαπήσαμε (ή και όχι). Δύσκολο και το δεύτερο lockdown, παρόλο που πλέον μοιάζουμε βετεράνοι σε κάτι τέτοια. Πολλοί χάσαμε τις δουλειές μας, κι άλλοι το ηθικό μας.

Αλλά η πραγματικότητα είναι εκεί, κι όσο πιο γρήγορα την αποδεχτούμε τόσο το καλύτερο για ‘μας. Δεν ωφελεί σε τίποτα να γκρινιάζουμε και να τα βάψουμε μαύρα – κυρίως γιατί πρακτικά δε μας βοηθά σε τίποτα. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι μπορούμε να κάνουμε εμείς με τα δεδομένα που έχουμε.

 

έχουμε μόνο δύο επιλογές: να αφήσουμε τη ρουτίνα να μας καταπιεί ή να χαράξουμε ένα δρόμο προς μια ζωή που αξίζει να τη ζει κανείς

 

Το λιώσιμο στο Football Manager ή το binge watching σε σειρές του Netflix δεν είναι καθόλου κακές ιδέες. Είναι αρκετά καλοί τρόποι να περνάμε τον ελεύθερό μας χρόνο – σίγουρα καλύτεροι απ’ το να βλέπαμε τα ριάλιτι του ΣΚΑΙ. Το πρόβλημα, όμως, είναι ένα: τώρα πια έχουμε πολύ ελεύθερο χρόνο.

Η αλήθεια είναι πως έχουμε μόνο δύο επιλογές: να αφήσουμε τη ρουτίνα να μας καταπιεί ή να χαράξουμε ένα δρόμο προς μια ζωή με αξία και νόημα.

 

Βήματα προς τη δεύτερη κατεύθυνση

Βήμα πρώτο

Παρατηρήστε ή και καταγράψτε τις τρέχουσες δραστηριότητές σας. Σίγουρα ένα μεγάλο κομμάτι της ημέρας σας έχει αδειάσει μέσα στο lockdown. Είτε πρόκειται για εργασία, είτε για βόλτα με φίλους, είτε για ψώνια, πλέον δεν είστε σε θέση να κάνετε πολλά από τα πράγματα που συνηθίζατε. Κι αυτό δεν είναι καθόλου ευχάριστο – ωστόσο είναι αυτό που είναι. Κι όσο πιο γρήγορα εξοικειωθούμε με τη νέα πραγματικότητα και να την αποδεχτούμε, τόσο το καλύτερο για ‘μας.

Βήμα δεύτερο

Ανακαλύψτε τους ενισχυτές σας. Η αποδοχή μιας κατάστασης, δε σημαίνει πως δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε τίποτα πια. Αντίθετα, η αποδοχή είναι το πρώτο βήμα για την ανάληψη δράσης. Ωστόσο, πριν να αναλάβουμε δράση, θα πρέπει να γνωρίζουμε σε ποια κατεύθυνση να κινηθούμε. Η αλήθεια είναι ότι αναπόφευκτα μέσα στη μέρα δρούμε. Δε μπορούμε να μη συμπεριφερόμαστε. Ακόμα κι αν κοιμόμαστε ή χαζεύουμε τον τοίχο απέναντι, κάτι κάνουμε. Το ζήτημα είναι οι δράσεις μας να κινούνται προς την κατεύθυνση της ζωής που θα θέλαμε ιδανικά να ζούμε.

 

κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα (και την υποχρέωση στον εαυτό του) να χτίζει τους δικούς του ενισχυτές και να τους απολαμβάνει

 

Έτσι, το δεύτερο βήμα είναι να ανακαλύψετε τους ενισχυτές σας, δηλαδή τι σας κάνει χαρούμενους, τι δίνει πληρότητα και αξία στη ζωή σας, τι είναι συμβατό με τους στόχους σας, τι σας προάγει ως άνθρωπο. Ο καλύτερος τρόπος να ανιχνεύσετε τους ενισχυτές σας είναι να αναρωτηθείτε: “Με ποιον τρόπο θέλω πραγματικά να συμπεριφέρομαι; Πως θα συμπεριφερόταν ο άνθρωπος που θα ήθελα να είμαι; Ποια πράγματα μου δίνουν αληθινή χαρά και αίσθηση ότι πέτυχα κάτι σημαντικό”. Πολλοί θέλουν να συμπεριφέρονται με φροντίδα απέναντι στον εαυτό και τους φίλους του. Για άλλους είναι σημαντικό να νοιάζονται για την οικογένειά τους. Άλλοι βρίσκουν χαρά όταν εξελίσσονται ως άνθρωποι. Πολλοί θέλουν να κάνουν δημιουργικά πράγματα. Άλλοι νιώθουν πληρότητα όταν προσφέρουν στο κοινωνικό σύνολο. Και τελειωμό δεν έχει η λίστα.

Σημειώστε, πως δεν υπάρχει τίποτα σωστό ή λάθος σε έναν ενισχυτή. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα (και την υποχρέωση στον εαυτό του) να χτίζει τους δικούς του ενισχυτές και να τους απολαμβάνει. Κι αυτή η επιλογή αφορά αυτόν και μόνο.

Βήμα τρίτο

Σχεδιάστε συμπεριφορές προς την κατεύθυνση των ενισχυτών σας. Αν είναι σημαντική για εσάς η ευεξία του σώματός σας, μάλλον σας κοστίζει που για ένα διάστημα δε θα μπορείτε να πηγαίνετε στο γυμναστήριο ή να κάνετε το ομαδικό άθλημα που συνηθίζατε. Ωστόσο, η αερόβια γυμναστική, το τρέξιμο στο πάρκο, η γιόγκα, και πολλά άλλα, μπορούν να σας φέρουν σε επαφή (έστω και όχι την ιδανική) με τον ενισχυτή σας. Κι αν αισθάνεστε όμορφα μέσα από τη φροντίδα για τον εαυτό σας, έχετε ακόμα επιλογές. Ακόμη κι αν είστε μόνοι σας στο σπίτι, αρχίστε να περιποιείστε τον εαυτό σας και μην ξεχνάτε την ατομική σας υγιεινή. Είστε υγιείς και όμορφοι, πρώτα και πάνω απ’ όλα για εσάς τους ίδιους.

 

ανακαλύψτε τους ενισχυτές σας και δραστηριοποιηθείτε για να τους αποκτήσετε

 

Αν ο ενισχυτής σας είναι η δημιουργικότητα, μπορείτε ακόμα να βρείτε έξυπνους και… δημιουργικούς τρόπους να κινηθείτε σε αυτή την κατεύθυνση. Ανάλογα με το τι σημαίνει η δημιουργικότητα για εσάς και τι είδους δράσεις αφορά, το μαγείρεμα, οι κατασκευές, η μουσική, το διάβασμα, ο χορός, και πολλά άλλα είναι διαθέσιμα σε εσάς ακόμα – έστω και σε μικρές δόσεις. Μπορείτε να αναζητήσετε και να χτίσετε νέα χόμπι, κατάλληλα για τις συνθήκες στις οποίες ζούμε. Αν, απ’ την άλλη, θέλετε να είστε ο άνθρωπος εκείνος που νοιάζεται και φροντίζει για τους άλλους, δεν υπάρχει τίποτα που να σας εμποδίζει να ακολουθήσετε αυτό το δρόμο. Ασφαλώς, ίσως είναι αδύνατο να βρεθείτε με ένα φίλο σας που μένει μακριά, ή με την οικογένεια ή το σύντροφό σας που ζει σε άλλη πόλη. Ωστόσο, μπορείτε ακόμα να τους δείξετε τη φροντίδα και το νοιάξιμό σας. Μια απλή “καλημέρα” σε μήνυμα, ένα zoom, ένα τσατάρισμα στο messenger, είναι μόνο λίγοι από τους τρόπους αλληλεπίδρασης με τους ανθρώπους για τους οποίους ενδιαφερόμαστε, μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες.

 

Recap

Για να συνοψίσουμε, η ιδέα είναι πολύ απλή. Από τη στιγμή που δε μπορούμε να μη συμπεριφερόμαστε όσο είμαστε ζωντανοί, ας συμπεριφερόμαστε τουλάχιστον με το βλέμμα στην κατεύθυνση των ενισχυτών μας. Του τρόπου ζωής, δηλαδή, που μας δίνει πληρότητα και χαρά, ευτυχία και αίσθηση πως πετύχαμε κάτι σημαντικό και χρήσιμο. Ανακαλύψτε τους ενισχυτές σας και δραστηριοποιηθείτε για να τους αποκτήσετε. Έστω και μέσα σε συνθήκες περιορισμού και αβεβαιότητας, έχετε ακόμα τον τρόπο.

Κοινοποιηση

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Διαβάστε Ακόμα

Αθηνά Δεσύπρη

Ο πόνος μας κάνει δυνατότερους – αλλά με τι κόστος;

Ακούμε συχνά πως ο ψυχικός πόνος, η τιμωρία και τα τραυματικά γεγονότα μπορούν να μας σκληραγωγήσουν και να μας κάνουν δυνατότερους. Ωστόσο αυτό συνοδεύεται από σημαντικό κόστος για την ψυχική μας υγεία. Με ποιον άλλο τρόπο μπορούμε να γίνουμε δυνατότεροι χωρίς τις παράπλευρες απώλειες ενός τραύματος;

Γιάννης Μπαμπαλούκας

Τήρηση των μέτρων: μια ψυχολογική ανάλυση

Ποιοι ψυχολογικοί μηχανισμοί θεμελιώνουν την τάση μας να τηρούμε τα μέτρα για τον κορωνοϊό (covid-19); Ποιος είναι ο ρόλος των χειρισμών της πολιτείας και πως χτίζεται ο σεβασμός στους κανόνες και τις παραινέσεις της;

Γιάννης Μπαμπαλούκας

Τι είναι ο εαυτός

Η προσωπικότητα της κωφής και τυφλής Hellen Keller μάς εμπνέει να καταλάβουμε την έννοια του εαυτού. Σπουδαίο ρόλο σε αυτό παίζει η λεκτική μας συμπεριφορά.

Αθηνά Δεσύπρη

No means no: η σεξουαλική συγκατάθεση δεν είναι γκρίζα ζώνη

1 στις 3 γυναίκες έχουν πέσει θύματα σεξουαλικής βίας. Γιατί η σεξουαλική παρενόχληση είναι τόσο συχνό φαινόμενο και παράγοντες τη θεμελιώνουν; Σε κάθε περίπτωση, η συγκατάθεση είναι απαραίτητη σε κάθε βήμα της σεξουαλικής πράξης.

Γιάννης Μπαμπαλούκας

Ζώδια: γιατί πιστεύουμε βλακείες

Αναλύουμε τους παράγοντες που θεμελιώνουν την πίστη μας στα ζώδια. Πρόκειται για τρεις μεγάλες κατηγορίες: τους κοινωνικούς παράγοντες, τις απαντήσεις σε υπαρξιακά ερωτήματα, και αυτό που ονομάζω το “φαινόμενο του κόκκινου βιβλίου”.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *