Ψυχολογία: Η επιστήμη της Συμπεριφοράς

Ψυχολογία: Η επιστήμη της Συμπεριφοράς

cdc-8LITuYkZRIo-unsplash
Αθηνά Δεσύπρη

Αθηνά Δεσύπρη

Τελικά ποιον ωφελεί η παράλληλη στήριξη;

Έναν από τους βασικούς θεσμούς στην Ειδική Αγωγή αποτελεί η μέριμνα παράλληλης στήριξης των παιδιών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες αναπτυξιακών διαταραχών ή/και ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού.

Μετά την επίσημη, αρχική διάγνωση από την αρμόδια διεπιστημονική επιτροπή των Κέντρων Εκπαιδευτικής και Συμβουλευτικής Υποστήριξης (ΚΕ.ΣΥ.) δίνεται η δυνατότητα στις οικογένειες να λάβουν συνοδό παράλληλης στήριξης από το Κράτος ή, εφόσον οι ίδιες το επιθυμούν και δύνανται να το στηρίξουν οικονομικά, να τοποθετήσουν ιδιωτικά κάποιον συνοδό παράλληλης στήριξης της επιλογής τους.

 

Σε τι χρειάζεται ο/η συνοδός παράλληλης στήριξης σε συνθήκες σχολικής τάξης;

Ο/Η συνοδός είναι συνήθως επαγγελματίας ψυχικής υγείας (ψυχολόγος, λογοθεραπευτής, εργοθεραπευτής κ.ο.κ.), ή εκπαιδευτικός γενικής ή ειδικής αγωγής, με πρωταρχική του ευθύνη να διευκολύνει την εκπαιδευτική διαδικασία και να ομαλοποιήσει το σχολικό περιβάλλον, με τρόπο που να ταιριάζει στις εξατομικευμένες ανάγκες του παιδιού, επιτρέποντάς του να αναπτυχθεί, να μάθει και να κοινωνικοποιηθεί όσο καλύτερα γίνεται.

 

ο/η συνοδός λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ της τάξης και του παιδιού

 

Συνεπώς, ο/η συνοδός λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ της τάξης και του παιδιού. Απλοποιεί τα γνωστικά αντικείμενα, ρυθμίζοντας τις δραστηριότητες έτσι, ώστε να είναι ευκολότερο στο παιδί να ανταποκριθεί σε αυτά, φροντίζει για τη διατήρηση της προσοχής και της συγκέντρωσης στο έργο, παρέχοντας επιπλέον αναγκαία ερεθίσματα, ενώ παράλληλα, «χτίζει» συστηματικά κοινωνική συμπεριφορά εισαγάγοντας το παιδί σε πλαίσια συνδιαλλαγής με τους συνομηλίκους του, ενισχύοντας την κοινωνική πρωτοβουλία, διαμορφώνοντας τους άξονες του παιχνιδιού, οριοθετώντας και ρυθμίζοντας ένα λειτουργικότερο μοτίβο αλληλεπίδρασης με τους γύρω.

Σε κάθε λοιπόν περίπτωση, η παράλληλη στήριξη είναι προσανατολισμένη στην αποδοτικότερη ένταξη των παιδιών με κάθε τύπου δυσκολίες, στο σχολικό πλαίσιο.

 

Περιορίζεται όμως μόνο εκεί;

Τόσο οι έρευνες πεδίου, όσο και η εφαρμοσμένη εμπειρία των ειδικών που εμπλέκονται για χρόνια στη διαδικασία αυτή, συνομολογούν πως μέσω του θεσμού της παράλληλης στήριξης παρατηρούνται έμμεσα οφέλη και στον μη-στοχευμένο πληθυσμό, δηλαδή στους τυπικούς συμμαθητές της σχολικής τάξης.

Ερχόμενα σε επαφή με την πραγματικότητα και τις πολλοστές απαιτήσεις που χρειάζονται προκειμένου ένα μέλος της κοινωνίας να καταλαμβάνει ισότιμο χώρο στην εκπαίδευση, τα παιδιά διαμορφώνουν από νωρίς και βιωματικά τις πολύπλοκες συντελεστικές διακρίσεις (δηλ. κατάλληλες συμπεριφορές) που ειδάλλως θα παλεύαμε πολύ προκειμένου να χτίσουμε: την αλληλεγγύη, την κατανόηση, την αποδοχή της διαφορετικότητας, το σεβασμό στα δικαιώματα των υπολοίπων. Η αμεσότητα της καθημερινής τριβής εκμηδενίζει τα στερεοτυπικά «ταμπού», ενώ σε πλείστες περιπτώσεις τα ίδια τα παιδιά εκδηλώνουν ενδιαφέρον συνεκπαίδευσης και εμπλοκής στις ειδικές συνθήκες, υποβοηθώντας τον ειδικό θεραπευτή στο έργο του, είτε «χαλαρώνοντας» εθελοντικά τους κανόνες του παιχνιδιού, είτε αντιμετωπίζοντας ως προσωπική «πρόκληση» τη συμμετοχή του παιδιού στις ομαδικές δραστηριότητες.

 

ο θεσμός της παράλληλης στήριξης […] προωθεί τον αλτρουισμό και την κατανόηση, την αποδοχή και τη συμπερίληψη

 

Η συνύπαρξη και η συνοδοιπόρευση στον κοινό χώρο τα οδηγεί στο να μην «ξενίζουν» με τις εξατομικευμένες παρεμβάσεις, ούτε να αισθάνονται «αδικημένα» απέναντι σε τυχόν περιβαλλοντικές ρυθμίσεις που θα μπορούσαν σε άλλη περίπτωση να εκληφθούν ως προνόμια (για παράδειγμα: συχνότερα διαλείμματα, λιγότερες απαιτήσεις, ελαχιστοποιημένη συμμετοχή στο μάθημα).

Όχι μόνο δεν ερχόμαστε αντιμέτωποι με φαινόμενα σχολικού εκφοβισμού, αλλά παρατηρούμε αυξητικά μια προστατευτική κλίση και βομβαρδιστικά ερωτήματα με διάθεση για περαιτέρω εξήγηση και αιτιολόγηση της συμπεριφοράς του εν λόγω παιδιού.

 

Πολλαπλά οφέλη

Καταληκτικά λοιπόν, παρόλο που ο θεσμός της παράλληλης στήριξης δομήθηκε και διατηρείται με πρώτιστο γνώμονα τη λειτουργικότερη απόδοση των παιδιών και των εφήβων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, φαίνεται συγχρόνως πως μας βοηθά στην ενεργή διαμόρφωση των αυριανών πολιτών προς την επιθυμητή κατεύθυνση, προωθώντας τον αλτρουισμό και την κατανόηση, την αποδοχή και τη συμπερίληψη. Εκθέτοντας πρώιμα τα παιδιά στα κατάλληλα ερεθίσματα, αναπτύσσονται τελικά αβίαστα και με φυσικότητα, εκείνες οι αξίες που υποβοηθούν το κοινωνικό σύνολο και συμβάλλουν στη χάραξη ενός καλύτερου αύριο για όλους και όλες, νευροτυπικούς και μη.

Κοινοποιηση

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email

Διαβάστε Ακόμα

Τζούλια Δέμου

Η εκπαίδευση δεξιοτήτων στην κοινότητα

Περιγράφουμε την εκπαίδευση κοινωνικών δεξιοτήτων σε άτομα με ειδικές ανάγκες ή νευροαναπτυξιακές διαταραχές. Τι είναι η ανάλυση της αλυσίδας (task analysis), γιατί είναι σημαντικό να κρατάμε δεδομένα και πως χτίζουμε τη διαδικασία της διδασκαλίας;

Μαρία Κλάδη-Κοκκίνου

Παιδιά εργατικά και ευτυχισμένα

Όταν η συμπεριφορά μας και οι προσπάθειές μας ανταμείβονται προκαλείται χαρά. Αυτό καταλήγει στο να χαιρόμαστε όχι μόνο όταν παίρνουμε την τελική μας αμοιβή αλλά και σε κάθε βήμα της αλυσίδας που οδηγεί σε αυτή την αμοιβή. Διαβάζουμε επειδή μας αρέσει η γνώση. Δουλεύουμε  διότι απολαμβάνουμε να δημιουργούμε.

Στέφανος Διάκος

Δημιουργικότητα: μια παρεξηγημένη έννοια στην Ειδική Αγωγή

Συχνά υπάρχει η παρανόηση πως τα παιδιά με ειδικές δυσκολίες και διαταραχές δεν είναι δημιουργικά. Αυτό πηγάζει εν μέρει από μια λανθασμένη αντίληψη για τη δημιουργικότητα. Διαβάστε μια επιστημονική ανάλυση περί δημιουργικότητας, μεταβλητότητας και ειδικής αγωγής.

Αναστασία Σαλμά

Διαχείριση τάξης: Π.Ε.Σ. το κι έγινε!

Χρησιμοποιώντας τις αρχές της επιστήμης της Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συμπεριφοράς (ABA), η διαχείριση της τάξης, η τήρηση των κανόνων και η διαμόρφωση ακαδημαϊκών στόχων, μπορεί να γίνει παιχνιδάκι για σας και για τους μαθητές σας.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *